Tất tần tật những điều cần biết về rối loạn trầm cảm

Rối loạn trầm cảm hay còn gọi là chứng trầm cảm thường xuyên, là một loại bệnh trầm cảm mãn tính. Mặc dù bệnh rối loạn trầm cảm không nghiêm trọng như bệnh trầm cảm nặng nhưng nó cũng ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống, công việc hiện tại. Mời bạn cùng chúng tôi đi tìm hiểu những thông tin về rối loạn trầm cảm để có thể nhận biết và có hướng điều trị, phòng ngừa phù hợp.

>> Đọc thêm: Bệnh trầm cảm ở phụ nữ

Tìm hiểu về bệnh rối loạn trầm cảm

Tìm hiểu về bệnh rối loạn trầm cảm 1

Rối loạn trầm cảm là một tình trạng y tế quan trọng có thể ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực trong cuộc sống của bạn. Nó tác động đến tâm trạng và hành vi cũng như các chức năng thể chất khác nhau, chẳng hạn như ảnh hưởng đến chất lượng công việc, chế độ ăn và giấc ngủ. Những người bị rối loạn trầm cảm thường mất hứng thú với các hoạt động mà họ từng rất thích và gặp khó khăn khi thực hiện các hoạt động hàng ngày. Thỉnh thoảng, họ cũng có thể cảm thấy như thể cuộc sống không đáng sống.

Rối loạn trầm cảm có xu hướng là cơn, với những cơn kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng. Mặc dù các triệu chứng có xu hướng tự phát theo thời gian, một số hình thức điều trị rất quan trọng để giảm khả năng tái phát. Điều trị phù hợp có thể giúp hầu hết những người bị trầm cảm.

Rối loạn trầm cảm có nhiều dạng khác nhau. Tuy nhiên, tất cả các hình thức được đánh dấu bằng sự thay đổi về số lượng triệu chứng cũng như mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Rối loạn trầm cảm nặng, hay trầm cảm nặng, biểu hiện trong tâm trạng buồn bã kéo dài kèm theo một số triệu chứng khác cản trở khả năng làm việc, học tập, ngủ, ăn và tận hưởng các hoạt động vui thú.

Rối loạn dysthymic, hay rối loạn trầm cảm kéo dài, còn được gọi là dysthymia, liên quan đến các triệu chứng buồn bã hoặc buồn bã trong hầu hết các ngày trong một thời gian dài (hai năm hoặc lâu hơn) nhưng tâm trạng chán nản không bị vô hiệu hóa, mặc dù nó làm suy yếu chức năng của một số người trình độ. Nhiều người mắc chứng loạn dưỡng cũng trải qua các giai đoạn trầm cảm lớn tại một số thời điểm trong cuộc sống của họ.

Một số dạng rối loạn trầm cảm liên quan đến sự thay đổi nhỏ của các tính năng hoặc phát triển trong các trường hợp cụ thể. 

Rối loạn tiền kinh nguyệt: biểu hiện trong tuần trước khi bắt đầu kinh nguyệt, giảm dần trong vài ngày sau khi bắt đầu có kinh nguyệt và hồi phục trong tuần sau khi có kinh nguyệt. Theo Viện Y tế Quốc gia, 3 đến 8 phần trăm phụ nữ trong độ tuổi sinh sản đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt về rối loạn rối loạn tiền kinh nguyệt.

Trầm cảm chủ yếu với các đặc điểm tâm thần, hoặc trầm cảm tâm thần xảy ra khi một căn bệnh trầm cảm nghiêm trọng đi kèm với ảo tưởng và ảo giác. Người bệnh sẽ có cảm giác tội lỗi , hư vô hoặc là cái chết hoặc ảo tưởng và ảo giác.

Trầm cảm lớn với khởi phát sau sinh, hoặc trầm cảm sau sinh được chẩn đoán nếu một phụ nữ phát triển một giai đoạn trầm cảm lớn trong thai kỳ hoặc trong vòng bốn tuần sau khi sinh. Người ta ước tính rằng 3 đến 6 phần trăm phụ nữ bị trầm cảm sau sinh.

Trầm cảm theo mùa, hoặc rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD) được đặc trưng bởi sự khởi phát của một bệnh trầm cảm trong thời gian đặc biệt trong năm. Thông thường, trầm cảm phát triển trong những tháng mùa đông, khi có ánh sáng mặt trời tự nhiên hạn chế và hoàn toàn thuyên giảm trong những tháng mùa xuân và mùa hè. Trong một số ít các trường hợp trầm cảm lớn với mô hình theo mùa, trầm cảm xảy ra trong những tháng mùa hè. SAD có thể được điều trị hiệu quả bằng liệu pháp ánh sáng, nhưng gần một nửa số người bị SAD không đáp ứng với liệu pháp ánh sáng một mình. Thuốc chống trầm cảm và liệu pháp tâm lý có thể làm giảm các triệu chứng SAD, một mình hoặc kết hợp với liệu pháp ánh sáng. 

Các triệu chứng của rối loạn trầm cảm là gì?

Để được chẩn đoán mắc MDD, bạn cần đáp ứng các tiêu chí triệu chứng được liệt kê trong Hướng dẫn chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần (DSM). Hướng dẫn này giúp các chuyên gia y tế chẩn đoán tình trạng sức khỏe tâm thần. Theo tiêu chí của nó, bạn phải có từ 5 triệu chứng trở lên và trải qua chúng ít nhất một lần một ngày trong khoảng thời gian hơn 2 tuần:

  • Bạn cảm thấy buồn bã hoặc cáu kỉnh, lo lắng, trống rồng gần như mỗi ngày.
  • Mất hứng thú, ít quan tâm đến hầu hết các hoạt động bạn từng thích.
  • Bạn đột nhiên giảm hoặc tăng cân hoặc có sự thay đổi khẩu vị.
  • Bạn khó ngủ hoặc muốn ngủ nhiều hơn bình thường, thức dậy quá sớm, mất ngủ hoặc ngủ quá giấc
  • Bạn trải nghiệm cảm giác bồn chồn hoặc tâm lý chậm lại
  • Bạn cảm thấy mệt mỏi khác thường và thiếu năng lượng liên tục
  • Bạn cảm thấy vô giá trị hoặc tội lỗi, bi quan
  • Bạn gặp khó khăn trong việc tập trung, suy nghĩ hoặc đưa ra quyết định.
  • Cảm giác tuyệt vọng, thường xuyên suy nghĩ về cái chết hoặc nghĩ về việc làm hại chính mình hoặc tự tử .

Điều gì gây ra rối loạn trầm cảm?

Không có nguyên nhân chính xác gây rối loạn trầm cảm. Tuy nhiên, có một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ phát triển tình trạng này có thể kể đến như:

  • Lạm dụng rượu hoặc ma túy
  • Căng thẳng, mệt mỏi, stress kéo dài
  • Do mắc một số bệnh chẳng hạn như ung thư hoặc suy giáp
  • Do di truyền
  • Do đổ vỡ trong công việc, tình cảm, chấn động tâm lý

Rối loạn trầm cảm được điều trị như thế nào?

Rối loạn trầm cảm được điều trị như thế nào? 1

Rối loạn trầm cảm thường được điều trị bằng thuốc và tâm lý trị liệu kết hợp với thay đổi lối sống lành mạnh cũng có thể giúp giảm bớt các triệu chứng mà bệnh gây ra. Những người bị rối loạn trầm cảm nặng hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân thì cần phải điều trị ở bệnh viện để được bác sĩ theo dõi sát sao. Điều trị bệnh càng sớm thì càng mang lại hiệu quả cao và khả năng tái phát bệnh cũng ít hơn.

Điều trị bằng thuốc

Các chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRIs)SSRIs hoạt động bằng cách giúp ức chế sự phân hủy serotonin trong não, dẫn đến lượng chất dẫn truyền thần kinh này cao hơn.

Serotonin là một hóa chất não được cho là chịu trách nhiệm cho tâm trạng. Nó có thể giúp cải thiện tâm trạng và tạo ra các kiểu ngủ lành mạnh. Những người bị rối loạn trầm cảm thường có mức serotonin thấp. SSRI có thể làm giảm các triệu chứng của bệnh bằng cách tăng lượng serotonin có sẵn trong não.

SSRI bao gồm các loại thuốc như fluoxetine (Prozac) và citalopram (Celexa). Đặc biệt là tác dụng phụ của nó cho người bệnh tương đối thấp nên khá là an toàn.

Các loại thuốc khác: Thuốc chống trầm cảm ba vòng và thuốc được gọi là thuốc chống trầm cảm không điển hình có thể được sử dụng khi các loại thuốc khác không giúp được. Chúng có thể gây ra một số tác dụng phụ như tăng cân và buồn ngủ.

Lưu ý: Việc sử dụng thuốc để điều trị bệnh rối loạn trầm cảm cần được theo chỉ dẫn của bác sĩ vì có một số loại thuốc không an toàn cho phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú.

>> Xem đầy đủ: Các loại thuốc chữa trầm cảm mới nhất hiện nay 

Liệu pháp tâm lý trị liệu

Tâm lý trị liệu, còn được gọi là liệu pháp tâm lý chính là thường xuyên gặp gỡ một nhà trị liệu để nói về tình trạng của bạn và các vấn đề liên quan. Tâm lý trị liệu có thể giúp bạn:

  • Điều chỉnh khủng hoảng hoặc sự kiện căng thẳng
  • Thay thế niềm tin và hành vi tiêu cực bằng những điều tích cực, lành mạnh
  • Cải thiện kỹ năng giao tiếp của bạn
  • Tìm cách tốt hơn để đối phó với những thách thức và giải quyết vấn đề
  • Tăng lòng tự tin của bạn
  • Lấy lại cảm giác hài lòng và kiểm soát cuộc sống của bạn

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc kết hợp giữa thuốc và liệu pháp tâm lý chính là phương pháp điều trị hiệu quả nhất và giảm khả năng tái phát bệnh. Bên cạnh đó người bệnh cũng cần thay đổi lối sống phù hợp để cải thiện chứng bệnh về lâu về dài.

Thay đổi lối sống

  • Ăn đúng cách: Bổ sung thực phẩm có chứa axit béo omega-3 như cá hồi, thực phẩm giàu vitamin B (như đậu và ngũ cốc), magie có trong các loại hạt và sữa chua. Những chất này đã được chứng minh giúp giảm triệu chứng của bệnh rối loạn trầm cảm.
  • Tránh xa rượu bia, thuốc lá, các chất kích thích, gây nghiện: Vì những chất này gây ức chế đến hệ thần kinh có thể làm cho các triệu chứng của bạn trở nên tồi tệ hơn. Ngoài ra, một số thực phẩm chế biến sẵn có chứa axit béo omega-6, có thể góp phần làm tình trạng bệnh nặng hơn nên bạn cũng cần phải kiêng ăn nó.
  • Tập thể dục nhiều: Mặc dù rối loạn trầm cảm có thể khiến bạn cảm thấy rất mệt mỏi, nhưng điều quan trọng là phải hoạt động thể chất. Tập thể dục, đặc biệt là ngoài trời và trong ánh sáng mặt trời vừa phải, có thể giúp bạn có tâm trạng thoải mái và làm cho bạn cảm thấy tốt hơn.
  • Ngủ đủ giấc: Điều tối quan trọng là ngủ ít nhất 6 đến 8 giờ mỗi đêm. Bạn cần nói chuyện với bác sĩ của bạn nếu bạn khó ngủ để có phương pháp can thiệp đúng và kịp thời.

Bên cạnh việc sử dụng các biện pháp điều trị bệnh phù hợp thì người nhà, bạn bè cũng có cần quan tâm, chia sẻ với người bệnh để người bệnh có cảm giác được quan tâm, lo lắng không bị lạc long cô đơn cũng giúp bệnh hồi phục nhanh hơn.

>> Đọc thêm: Bệnh trầm cảm có chữa được không?

Viết bình luận
1
Xin chào! Vững Trí có thể giúp gì cho bạn không?