Tìm hiểu về bệnh sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Khi già, chúng ta sẽ mất nhiều thời gian hơn để học những điều mới và nhớ lại thông tin. Nhiều người trong chúng ta lo lắng rằng mỗi lần chúng ta vật lộn để nhớ tên của một người, một từ hoặc một sự kiện, thì đây có thể là dấu hiệu đầu tiên của bệnh Alzheimer hoặc chứng sa sút trí tuệ.

Bệnh sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Bệnh sa sút trí tuệ ở người cao tuổi 1

Có bốn loại sa sút trí tuệ chính: Bệnh Alzheimer là bệnh phổ biến nhất, sau đó là chứng mất trí nhớ mạch máu, cơ thể Lewy và chứng mất trí nhớ thùy trước trán. Nguy cơ phát triển chứng mất trí nhớ tăng theo tuổi tác. Chứng mất trí ảnh hưởng đến khoảng hai phần trăm người Canada từ 65 đến 74 tuổi và 35% trong số những người trên 85 tuổi.

Sa sút trí tuệ là một thuật ngữ y tế cho một tập hợp các triệu chứng. Dù là do bất kỳ nguyên nhân nào thì các triệu chứng có thể bao gồm:

  • Mất trí nhớ
  • Mất hiểu biết hoặc phán xét
  • Giảm khả năng đưa ra quyết định
  • Thay đổi cách thể hiện cảm xúc
  • Thay đổi tính cách
  • Vấn đề đối phó với cuộc sống hàng ngày
  • Vấn đề với ngôn ngữ nói và hiểu biết
  • Vấn đề xã hội hóa.

Sa sút trí tuệ thường gặp ở người lớn tuổi nhưng đó không phải là bình thường của sự lão hóa. Nó là một sự thoái hóa không bình thường của não dẫn đến những thay đổi về khả năng của một người để suy nghĩ, nói chuyện, giao lưu và tham gia vào các hoạt động bình thường hàng ngày.

Phát hiện sớm chứng mất trí và xác định loại bệnh cụ thể là rất quan trọng để cung cấp dịch vụ chăm sóc thích hợp. Chẩn đoán sớm sẽ giúp bạn có những biện pháp khắc phục kịp thời.

Khi chứng sa sút trí tuệ tiến triển, các phần khác nhau của não bị ảnh hưởng dẫn đến một loạt các thay đổi và khả năng giảm dần. Tuy nhiên, các loại thuốc tăng cường trí nhớ có thể giúp duy trì trí nhớ trong một khoảng thời gian.

Nguyên nhân gây sa sút trí tuệ

Sa sút trí tuệ gây nên gánh nặng lớn cho bản thân người bệnh cũng như người thân và xã hội. Các nguyên nhân chính gây ra sa sút trí tuệ gồm:

  • Do bệnh Alzheimer
  • Do rối loạn thần kinh và chấn thương như chấn thương sọ não…
  • Do bệnh nhồi máu cơ tim, viêm não, xuất huyết não
  • Do sự rối loạn nội tiết như bị mắc đái tháo đường, suy giáp…
  • Do việc lạm dụng các chất kích thích, sử dụng thuốc không hợp lý

Những dấu hiệu của chứng sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Những dấu hiệu ban đầu của chứng sa sút trí tuệ thường rất tinh vi, thường không liên quan đến mất trí nhớ và khó phát hiện. Các dấu hiệu của chứng sa sút trí tuệ cũng có thể được gây ra bởi những thứ khác, chẳng hạn như trầm cảm, vấn đề về thuốc, rối loạn dinh dưỡng hoặc một số điều kiện y tế.

Sa sút trí tuệ phát triển ở các tỷ lệ khác nhau ở những người khác nhau. Những người mắc chứng mất trí có khả năng có ít nhất một vài dấu hiệu sau:

  • Quên các cuộc hẹn hoặc tên của một người bạn và không thể nhớ họ sau này
  • Lạc đường ở những nơi quen thuộc, không biết mấy giờ trong ngày
  • Gặp khó khăn trong việc sử dụng từ, sử dụng các từ sai trong câu
  • Gặp vấn đề với các nhiệm vụ quen thuộc như làm một bữa ăn
  • Thể hiện sự phán xét kém hoặc suy yếu, chẳng hạn như mặc quần áo không phù hợp với thời tiết
  • Mất kỹ năng tư duy trừu tượng, chẳng hạn như không biết cách đọc báo cáo ngân hàng
  • Đặt nhầm đồ vật hoặc đặt sai vị trí
  • Trải qua những thay đổi trong tâm trạng, chẳng hạn như nhanh chóng chuyển từ cười thành nước mắt sang la hét
  • Thể hiện những thay đổi trong tính cách, chẳng hạn như trở nên cáu kỉnh, nghi ngờ hoặc sợ hãi
  • Mất đi mong muốn thực hiện các hoạt động đơn giản nhưng quan trọng hàng ngày.

Có thể làm gì nếu chứng sa sút trí tuệ được chẩn đoán?

Sa sút trí tuệ là một bệnh phổ biến hơn ở người lớn tuổi. Bệnh Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất và ảnh hưởng đến hơn 5 triệu người ở Hoa Kỳ. Bệnh Alzheimer bắt đầu bằng mất trí nhớ, các vấn đề về ngôn ngữ và khó khăn với tư duy logic. Cho đến nay, không có phương pháp điều trị cho bệnh nhân mắc bệnh Alzheimer. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy có phương pháp để giảm các triệu chứng của chứng sa sút trí tuệ. Các báo cáo gần đây cho thấy số người bị chẩn đoán sa sút trí tuệ mới đang giảm ở Hoa Kỳ. Hiện tại có 3 lĩnh vực chính tập trung trong phòng ngừa chứng mất trí nhớ: thói quen lối sống, các vấn đề về sức khỏe tinh thần và xã hội.

Thói quen lối sống

  • Tăng hoạt động thể chất: Hoạt động thể chất là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe của con người và đặc biệt là sức khỏe của trí não. Tập thể dục thường xuyên, đơn giản như đi bộ nhanh trong ít nhất 15 phút mỗi ngày để bảo vệ cấu trúc và chức năng của não.
  • Ăn uống lành mạnh: Một chế độ ăn lành mạnh bao gồm: cá, dầu ô liu, rau không có tinh bột và các loại hạt sẽ giúp giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ.
  • Nghỉ ngơi hợp lý, ngủ đúng giờ và đủ giấc: Giấc ngủ đầy đủ và không bị gián đoạn giúp não bộ được nghỉ ngơi và khỏe mạnh hơn. Đảm bảo ngủ đủ giấc giúp cải thiện chức năng của các tế bào não.
  • Không hút thuốc: Hút thuốc lá không chỉ làm ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn làm hỏng các tế bào não và mạch.

Điều trị các vấn đề về sức khỏe hiện tại

  • Điều trị các vấn đề về tim: Bất cứ điều gì xấu cho tim đều xấu cho não. Các cơn đau tim và suy tim có liên kết chặt chẽ với chứng mất trí. Điều trị các vấn đề về tim có thể bảo vệ não.
  • Kiểm soát huyết áp và lượng đường trong máu: Huyết áp cao và bệnh tiểu đường, đặc biệt là ở tuổi trung niên, có thể làm hỏng não. Kiểm soát huyết áp và lượng đường trong máu ở tuổi trung niên có thể cải thiện sức khỏe của não và có thể làm giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ ở tuổi già.
  • Bảo vệ đầu: Chấn thương về đầu làm tăng cơ hội phát triển các vấn đề về trí nhớ và suy nghĩ. Đội mũ bảo hiểm hoặc tránh các hành vi làm tăng nguy cơ chấn thương đầu có thể làm giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ.
  • Kiểm tra thính giác: Nghe kém có liên quan đến chứng mất trí nhớ.

Sức khỏe tinh thần và xã hội

Luôn tham gia và sẵn sàng học hỏi những điều mới. Tích cực giữ cho não tham gia hoạt động có tác dụng giúp cho bộ nhớ và xử lý thông tin.

Tham gia vào các hoạt động xã hội bao gồm thể thao, các chương trình văn hóa và các nhóm hỗ trợ có tác động tích cực đến cấu trúc và chức năng của não sẽ giúp giảm được nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ.

Sa sút trí tuệ có một số nguyên nhân và phát triển qua nhiều thập kỷ của cuộc sống. Do đó, phòng ngừa nên bắt đầu càng sớm càng tốt sẽ duy trì được cuộc sống bình thường lâu hơn.

Viết bình luận
1
Xin chào! Vững Trí có thể giúp gì cho bạn không?